BẰNG CẤP KINH DOANH CÓ CÒN LÀ THƯỚC ĐO CHO NĂNG LỰC?

Chúng ta thường nghe các chuyên gia nhân sự và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp than vãn về khoảng cách ngày càng lớn giữa những gì sinh viên được học ở trường kinh doanh và những gì họ sẽ làm trong thực tế.

Với xu hướng ngày càng tăng trong giới trẻ về việc không cần bằng chuyên ngành kinh doanh từ một trường đại học, rằng những người có bằng kinh doanh chưa chắc có học vấn và kinh nghiệm thực tế cao hơn người không có bằng. Các chuyên gia cũng đồng ý rằng lợi tức đầu tư cho một tấm bằng đại học kinh doanh hiện tại là không cao - bởi vì giá trị gia tăng từ bằng đại học kinh doanh càng giảm khi số lượng sinh viên tốt nghiệp càng tăng.

Bằng Cấp Kinh Doanh Có Còn Là Thước Đo Cho Năng Lực?
Bằng Cấp Kinh Doanh Có Còn Là Thước Đo Cho Năng Lực?

Tuy nhiên, giáo dục kinh doanh - đặc biệt là MBA – vẫn được sinh viên coi là một nền tảng để phát triển các năng lực “độc quyền” và dễ dàng hơn trong việc tiếp cận với các nhà tuyển dụng. Do đó, các trường kinh doanh đang nổ lực để chuẩn bị cho sinh viên của mình một nền tảng vững chắc cho bước đường chuyên nghiệp về sau? Nhưng câu trả lời là "không cần thiết".


Những Gì Bằng Kinh Doanh Không Cung Cấp. 

Bằng cấp kinh doanh khiến sinh viên bắt đầu suy nghĩ theo một cách riêng và luôn khiến họ tin rằng họ sẽ tự chịu trách nhiệm về ngân sách, kế hoạch và các quyết định của công ty ngay từ ngày bắt đầu công việc. Các lý thuyết về tiếp thị, nhân sự, tài chính và lãnh đạo thường được dạy ở cấp độ đại học và thạc sĩ ít ảnh hưởng đến công việc và “tinh thần doanh nhân” của những người trẻ tuổi. Sinh viên kinh doanh được đào tạo để tìm ra một kế hoạch đúng và họ thực hiện theo kế hoạch đó. Thật không may, trong môi trường kinh doanh thay đổi liên tục, sự cạnh tranh gay gắt, các chuyên gia kinh doanh phải đưa ra những quyết định phức tạp dựa trên kinh nghiệm và phân tích thị trường.

Trong thời đại công nghệ thay đổi chóng mặt và chuyển biến công việc kém ổn định, khó có thể khẳng định rằng việc thu thập và kinh nghiệm đối với thông tin trong lịch sử liên quan đến bằng cấp kinh doanh vẫn còn phù hợp.

Jack Welch, người được coi là CEO của thế kỷ cho biết: Nếu các bằng cấp kinh doanh truyền thống cung cấp không thiếu thứ gì về lý thuyết kinh doanh, thì họ lại quên dạy về “kỹ năng con người” như: cách xây dựng đội ngũ, trở thành nhà quản lý được lắng nghe, vì sự thành công của người khác, và khả năng tạo động lực cho nhân viên. Lời khuyên thêm của anh ấy cho sinh viên tốt nghiệp kinh doanh là "Đừng như một thằng ngốc".

Ibrahim Mohammed, một nhà tư vấn quản lý kinh doanh và CEO của Straxecute Consulting tại Dubai cho biết: Mặc dù bằng cấp kinh doanh rất quan trọng, mọi người phải hiểu rằng cùng với các khóa học lý thuyết trong lớp học truyền thống, họ phải có được các kỹ năng và hành vi nổi bật mà các CEO hoặc nhà quản lý nên có. Quản lý kinh doanh không nên phức tạp hóa với các biểu đồ excel hay thuyết trình powerpoint; thay vào đó là một kế hoạch và chiến lược hoạt động được xác định rõ ràng, dễ hiểu và có thể được thực hiện ở tất cả các phân đoạn trong hệ thống phân cấp doanh nghiệp. Nhưng, tất cả những điều này đòi hỏi kỹ năng quản lý con người.

Bằng cấp kinh doanh cũng làm bối rối các tầng lớp xã hội và đóng một vai trò quan trọng trong việc kiềm hãm tố chất, đồng thời gia tăng bất bình đẳng xã hội. Trên khắp thế giới, đặc biệt là ở Nam Á và Trung Đông, những gia đình giàu có thường cho sinh viên vào học ở các trường kinh doanh hàng đầu dựa trên khả năng chi trả các khoản học phí khổng lồ thay vì dựa trên cơ sở năng lực công bằng. Nhà tuyển dụng cũng mắc sai lầm khi gắn giá trị năng lực với bằng cấp đại học; ngược lại, họ nên chú ý đến các kỹ năng và giá trị mà một người sở hữu. Nếu bằng cấp của một trường đại học danh tiếng là trọng tâm của sự chú ý, tại sao không sử dụng các đánh giá tâm lý học để thay thế, tiên lượng đó sẽ chính xác hơn về hiệu suất làm việc trong tương lai.


Tuy Nhiên. 

Bằng cấp kinh doanh có thể làm tăng đáng kể năng lực của ứng viên nếu một trường đại học có thể dành nhiều thời gian hơn để dạy sinh viên của họ các kỹ năng mềm quan trọng. Những nhà tuyển dụng và lãnh đạo giỏi thường bị “mê hoặc” bởi những người có thể thể hiện một mức độ nhất định về kỹ năng quản lý con người. Đây có thể là một trong những khác biệt chính giữa những gì các trường đại học và nhà tuyển dụng tìm kiếm ở ứng viên. Nhà tuyển dụng muốn các ứng viên có mức độ nhất định về thông minh cảm xúc (EQ), mềm dẻo, sự đồng cảm và tính thấu hiểu cao hơn, đó hiếm khi là những thuộc tính mà các trường đại học “nuôi dưỡng” hoặc lựa chọn trong tuyển sinh.

Ngoài ra, còn có một triển vọng to lớn cho các trường kinh doanh có thể thiết lập lại nhằm nâng tầm quan trọng của họ, là đào tạo để nâng cao tư duy và khả năng học tập, hòa nhập nhanh với môi trường khi sinh viên tốt nghiệp tham gia vào thị trường việc làm. Ngày nay, các công ty thích những người thực sự có thể hoàn thành mục tiêu tại nơi làm việc cho dù họ có trình độ chính thức hay không. Đôi khi, các doanh nghiệp trao vị trí lãnh đạo cho những người chưa qua đào tạo quản lý chính thức, bởi vì họ tin tưởng vào văn hóa tổ chức và khả năng ra quyết định của những người đó.

Hơn nữa, những nhân viên có đóng góp “kiên cường” nhất, thường được đề bạt vào vai trò quản lý, mặc dù họ chưa phát triển các kỹ năng cần thiết để lãnh đạo một nhóm. Nhưng, nếu nhiều trường kinh doanh có thể đầu tư vào việc dạy các kỹ năng quan trọng này, các doanh nghiệp sẽ có nhiều hơn các ứng cử viên có khả năng điều hành, chiến thuật và lãnh đạo.

************

Với sự thay đổi liên tục trong phương pháp kinh doanh, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo len lỏi vào tất cả các lĩnh vực hoạt động trong doanh nghiệp, ngày càng có nhiều người sẵn sàng chi nhiều tiền cho giáo dục đại học, và mục tiêu chính của họ rất thực dụng: tăng triển vọng tìm kiếm việc làm và mong muốn có đóng góp quý giá cho nền kinh tế. Tuy nhiên, ngay cả khi giá trị gắn liền với bằng cấp kinh doanh là cao đối với các sinh viên đó, các doanh nghiệp có thể giúp thay đổi “cốt truyện” bằng cách giảm bớt vai trò của bằng cấp khi tuyển dụng, và thay vào đó, tiếp cận ứng viên với sự vô tư hơn.

Tóm lại, chắc chắn cần một sự thay đổi mô hình ở cả doanh nghiệp và các trường đào tạo.


******************************************


Dựa theo quan điểm của Khalil Zafar - Ông đang là quản lý cấp cao về Nhân sự - Đối tác - Đổi mới tổ chức tại Straxecute Consulting (UAE & Pakistan). Khalil có hơn 10 năm kinh nghiệm về nhân sự chiến lược, đào tạo, phát triển kỹ năng lãnh đạo, tìm kiếm nhân tài, đổi mới tổ chức, tự động hóa quy trình kinh doanh, quản lý hiệu suất và phát triển chiến lược kinh doanh.